Biblioteka w świecie nadmiaru informacji


26 października 2026 r. w Radecznicy odbyło się szkolenie dla bibliotekarzy zorganizowane przez Książnicę Zamojską. W spotkaniu uczestniczyło 45 osób (wg listy obecności).

Tematyka szkolenia koncentrowała się wokół współczesnej roli bibliotek w budowaniu odporności informacyjnej i psychicznej mieszkańców oraz wspieraniu lokalnych społeczności w świecie dynamicznych zmian technologicznych, dezinformacji i nadmiaru informacji.

Spotkanie rozpoczęło się powitaniem uczestników przez dyrektor Książnicy Zamojskiej dr Ewelinę Lilię Polańską oraz Wójta Gminy Radecznica, Edwarda Polaka. Głos zabrała także Joanna Mazurek, dyrektor Wydziału Spraw Społecznych i Promocji ze Starostwa Powiatowego w Zamościu oraz Paweł Kordybacha z Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej w Lublinie. W otwarciu podkreślono znaczenie współpracy bibliotek, samorządów i instytucji kultury oraz potrzebę stałego podnoszenia kompetencji zawodowych bibliotekarzy.

Pierwszą część merytoryczną poprowadziła dr Renata Malesa z Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, która wygłosiła wykład pt. „Biblioteka jako centrum odporności informacyjnej społeczności lokalnej. Jak wspierać mieszkańców w świecie dezinformacji, sztucznej inteligencji i nadmiaru informacji?”. Podczas wystąpienia zwrócono uwagę na rosnącą rolę bibliotek jako miejsc, w których mieszkańcy mogą nie tylko korzystać ze zbiorów i dostępu do informacji, ale również rozwijać kompetencje potrzebne do świadomego funkcjonowania w przestrzeni cyfrowej. Omówiono m.in. problem dezinformacji, nadmiaru treści oraz wyzwania związane z rozwojem sztucznej inteligencji. Szczególnie istotna była refleksja nad tym, w jaki sposób biblioteki mogą wspierać użytkowników w krytycznej ocenie informacji i bezpiecznym korzystaniu z nowych technologii.

Po przerwie kawowej uczestnicy wysłuchali wykładu dr Grażyny Piechoty z UMCS w Lublinie pt. „Czytanie jako narzędzie budowania odporności psychicznej i higieny cyfrowej”. Prelegentka zwróciła uwagę na znaczenie czytania w kształtowaniu dobrostanu psychicznego, koncentracji i uważności. W kontekście coraz większej obecności urządzeń cyfrowych w codziennym życiu podkreślono również znaczenie świadomego korzystania z mediów oraz potrzebę zachowania równowagi pomiędzy światem cyfrowym a tradycyjnymi formami kontaktu z kulturą i literaturą.

Po części wykładowej, KGW zaprosiło uczestników szkolenia na wyśmienity bigos i gołąbki. Następnie odbył się spacer i zwiedzanie Sanktuarium w Radecznicy. O historii i znaczeniu tego wyjątkowego miejsca opowiadał brat Damian, bernardyn. Była to nie tylko okazja do poznania lokalnego dziedzictwa kulturowego i religijnego, ale również do integracji uczestników i rozmów
w mniej formalnej atmosferze.

Ostatnim punktem programu były warsztaty ceramiczne. Chętni uczestnicy mogli spróbować swoich sił w pracy z gliną, rozwijając kreatywność i zdolności manualne. Warsztaty stanowiły także ciekawą formę odpoczynku i oderwania się od codziennych obowiązków oraz cyfrowego świata.

Szkolenie było okazją do zdobycia nowej wiedzy, wymiany doświadczeń i rozmowy o wyzwaniach stojących przed współczesnymi bibliotekami. Pokazało również, że biblioteka może pełnić znacznie szerszą funkcję niż tradycyjne udostępnianie książek – może być miejscem edukacji, budowania kompetencji informacyjnych, wspierania dobrostanu mieszkańców, integracji społecznej oraz świadomego uczestnictwa w kulturze.

Organizatorem szkolenia była Książnica Zamojska. Współorganizatorami wydarzenia byli Wójt Gminy Radecznica, Biblioteka Publiczna Gminy Radecznica oraz Gminne Centrum Kultury, Sportu i Turystyki w Radecznicy. Partnerem wydarzenia było Starostwo Powiatowe w Zamościu.

Spotkanie w Radecznicy połączyło więc wiedzę, refleksję nad współczesną rolą bibliotek, poznawanie lokalnego dziedzictwa oraz aktywność twórczą, tworząc przestrzeń do inspiracji i integracji środowiska bibliotekarskiego.

Agnieszka Piela