Zamojska Witryna Gospodarcza

to 32- stronicowy dodatek Tygodnika Demokratycznego nr 41 (1322) z 8 października 1978 r. zawierający… reklamy. Wiodące tematy to produkcja, rynek/handel i usługi w dawnym województwie zamojskim. Redakcja dodatku mieściła się w Warszawie przy ul. Hibnera 11, opracowaniem graficznym zajął się Dział Techniczno-Graficzny Centralnego Biura Ogłoszeń i Reklamy „Kuriera Polskiego” pod redakcją techniczną Wojciecha Urbanka.

We wstępie redakcja zaznaczała, że „wszechstronna informacja ma […] wpływ na kształtowanie się sytuacji rynkowej, będziemy przedstawiać w „Witrynie” ofertę produkcyjną i usługową poszczególnych województw. Łamy naszego dodatku służyć będą także popularyzacji interesujących inicjatyw produkcyjnych oraz zasługujących na upowszechnianie przykładów działalności handlowej i usługowej.” O samym województwie zamojskim pisano, że jest słabo zurbanizowane i zaludnione. „Średnio na kilometr kwadratowy przypada tu 68 osób. W miastach zamieszkuje poniżej 20 proc. ludności. Poza Zamościem do największych miast należą: Hrubieszów (ok. 17 tys. mieszkańców), Biłgoraj (ponad 16 tys.) i Tomaszów Lubelski (ok. 14 tys.). W gospodarce uspołecznionej pracuje ok. 90 tys. osób, w tym przemyśle ok. 32 proc. Rolnictwo jest podstawą utrzymania dla ok. 60 proc. ogółu ludności.” Województwo obejmowało 6989 km kw. a liczyło ponad 470 tys. mieszkańców. Zamość posiadał ich ok. 40 tys. Zamojskie miało i ma charakter rolniczy. „Największym bogactwem naturalnym jest niezwykle urodzajna ziemia. Użytki rolne zajmują blisko 500 tys. ha (71 proc. powierzchni). W rolnictwie przeważa gospodarka indywidualna […]. Województwo zamojskie przoduje w zbiorach buraków cukrowych i pszenicy.” Tradycje przemysłowe „rozpoczęły się wraz z nastaniem Polski Ludowej”. „Przemysł zatrudnia ok. 30 tys. pracowników. Z gałęzi przemysłu najlepiej rozwinięte są: przemysł spożywczy (ok. 54 proc. udziału w łącznej produkcji województwa), drzewny (12 proc.) i materiałów budowlanych (12 proc.).” Największymi zakładami przemysłowymi były: Zakłady Przemysłu Dziewiarskiego „Mewa” w Biłgoraju (ok. 3,5 tys. pracowników) oraz Zamojskie Fabryki Mebli (3,2 tys.), Zakłady Mięsne (1,8 tys.), Zakłady Przemysłu Odzieżowego (1,3 tys.). „Przemysł nastawiony jest głównie na przetwarzanie miejscowych surowców, np. trzy cukrownie – Wożuczyn, Werbkowice i Strzyżów, przerabiają łącznie trzy czwarte zbiorów buraka cukrowego. Wielką szansą województwa jest rozwój turystyki.”

Produkcja

W dziale tym zaprezentowało się 9 firm. Witrynę rozpoczęła Włosiankarska Spółdzielnia Pracy w Biłgoraju szczycąca się w 1978 r. trzydziestoletnią działalnością produkcyjną, jej wyroby były kontynuacją tradycji chałupniczych regionu biłgorajskiego. Strony 4-5 należały do Zakładów Przemysłu Odzieżowego w Zamościu z informacją, że „dotychczasowy Zakład Filialny W.Z.P.O. „Cora” usamodzielnił się z dniem 1 stycznia 1978 roku otrzymując nazwę ZPO „Delia”.” Dewizą „Delii” były – elegancja, modna sylwetka i wysoka jakość. Kolejnymi zakładami produkcyjnym ogłaszającym się w Dodatku była Spółdzielnia Pracy Metalowców „Biłmet”, Usługowa Spółdzielnia Pracy w Biłgoraju i Zakłady Przemysłu Metalowego w Biłgoraju. Ten drugi zapraszał do swoich zakładów m.in. w Turobinie (szklenie okien i oprawa obrazów), Żółkiewce, Terespolu, Markowiczach i Hedwiżynie (stolarka budowlana i meblowa), Biłgoraju (m.in. złotnik, plastyk, mechanika samochodowa, wulkanizacja, krawiectwo, kapelusznictwo i modniarstwo). Na stronie 9. prezentowała się Zamojska Fabryka Mebli, która polecała wówczas „zestawy kombinowane” – Padwa, Hetman, Edyta, Tanew, Kontiki, Grenoble i Bohus. Ostatnie trzy strony Witryny zajęły Zakład Przemysłu Dziewiarskiego „Mewa” w Biłgoraju, Fabryka Elementów Wyposażenia Budownictwa „Metalplast” w Zamościu, która poszukiwała pracowników do przyuczenia w zawodach: spawacz, zgrzewacz, ślusarz i krajacz metali oraz Zakłady Przemysłu Tłuszczowego w Bodaczowie k. Zamościa.

Rynek

W temacie rynku/handlu pojawiło się tylko pięć ogłoszeń. Były to: Spółdzielnia Rzemieślnicza Wielobranżowa w Zamościu, Spółdzielnia Rzemieślnicza Usługowo-Wytwórcza w Biłgoraju, Domy Handlowe WZSR (zapraszały do Zamościa, Izbicy, Skierbieszowa, Tarnogrodu, Łaszczowa, Tyszowiec, Żółkiewki, Tomaszowa Lubelskiego i Hrubieszowa) oraz Wojewódzka Spółdzielnia Mleczarska w Zamościu (Łaszczowie i 9 podległych im oddziałów produkcyjnych – spółdzielnia w reklamie zamieściła plan skupu mleka, który przedstawiał się następująco: skupuje się 188 mln litrów, przewiduje się 200 mln litrów, dynamika wzrostu skupu wynosiła 113 proc. Z kolei plan produkcji wyrobów mleczarskich zamykał się wartością 826 mln zł, dynamika wzrostu 115 proc.). Ostatnia stronę rynku zajęła reklama „Tomasovii” Zakładu Przetwórstwa Owocowo-Warzywnego w Tomaszowie Lubelskim, która proponowała m.in. „wino popularne i markowe – Roztocze, Adana, Tomaszowskie, Hetmańskie”.

Usługi

15 stron Dodatek poświęcił usługom na Zamojszczyźnie, w szczególności spółdzielniom pracy. I tak swoje ogłoszenia zamieściły: Usługowa Spółdzielnia Pracy w Hrubieszowie, Spółdzielnia Pracy Robót Budowlanych w Zamościu, Usługowa Spółdzielnia Pracy w Tomaszowie Lubelskim, Obuwnicza Spółdzielnia Pracy w Zamościu, Włókienniczo-Odzieżowa Spółdzielnia Pracy „WZÓR” w Zamościu. Ponadto pojawiła się reklama WSS „Społem” w Zamościu, która zapraszała do zamojskich kawiarni: „Widokowej” i „Ratuszowej” oraz restauracji w Zamościu („Roztocze” ul. Planty 8 i „Hetmańskiej” ul. Grecka 2 – dancing trzy razy w tygodniu), Biłgoraju („Pod Łabędziem” ul. Krasickiego – dancing), Hrubieszowie („Kasieńka” przy Placu Staszica – dancing) i Tomaszowie Lubelskim („Drink-bar” ul. 1 Maja). Reklamowało się także Wojewódzkie Przedsiębiorstwo Handlu Wewnętrznego z Zamościa ze sklepami w Biłgoraju, Hrubieszowie, Tomaszowie i Zamościu oraz zakłady naprawcze sprzętu radiowo-telewizyjnego, zmechanizowanego, zegarmistrzowskie i optyczne. Na stronie 23. Powszechna Kasa Oszczędności zapraszała do korzystania z usług bankowych, a na kolejnej do swoich usług przekonywał PZU i Bank Kasa Opieki S.A. Z kolei WZSR zapraszało do skorzystania z usług ślusarsko-kowalskich, stolarskich, radiowo-telewizyjnych, dekarskich, naprawczych oraz do gastronomii: „Padwa” Izbica, „Bachus” Tomaszów Lub., „Stokrotka” Łabunie, „Ordynacka” Deszkowice, „Roztocze” Zwierzyniec, „Pod Jeleniem” Krasnobród, „Jutrzenka” Frampol, „Oaza” Józefów i „Sarenka” Susiec. Trzy ostatnie reklamy dotyczyły Pogotowia Technicznego PP „Polmozbyt” w Lublinie, Ośrodka Informacji Usług w Zamościu i Totalizatora Sportowego.