Karol Wojtyła, późniejszy Papież, a dziś Święty Jan Paweł II jest związany z Zamościem i ziemią zamojską nie tylko poprzez swoją drogę kapłańską i pontyfikat, ale też przez związki rodzinne.
Odwiedzał Zamość nie tylko jako papież.
Po raz pierwszy przybył do Zamościa, jako młody kapelan, w 1948 r. Przyjechał w odwiedziny do Alicji i Antoniego Wiącków, zamieszkałych przy ul. Radzieckiej 14. Dom ten istnieje do dziś. Ks. Wojtyła chciał spotkać się z ojcem Alicji Wiącek, Michałem Nowackim, który przyjaźnił się z jego ojcem, jeszcze w czasie służby wojskowej. Niestety, Michał Nowacki, długoletni wiceburmistrz Zamościa, już wówczas nie żył. Zginął na Rotundzie Zamojskie w 1940 r. Ks. Wojtyła odwiedził rodzinę Wiącków również w 1949 r. Nawiedził wówczas Kolegiatę Zamojską i celebrował mszę św. przy ołtarzu Matki Boskiej Częstochowskiej.
Kolejny raz przybył do Zamościa pod koniec października 1966 r. Był wówczas arcybiskupem. Uczestniczył w II Tygodniu Eklezjologicznym na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim (21-28 X). W sobotę, 28 października, wyjechał z Lublina przez Zamość do Lubaczowa na uroczystości obchodów Milenium Chrztu Polski. Po drodze zatrzymał się w Zamościu, na kilka godzin. Odwiedził Kolegiatę i oglądał Rynek Wielki.
Następna wizyta w Zamościu w dniu 7 sierpnia 1971 r. miała związek z nawiedzeniem polskich parafii przez Najświętszą Maryję Pannę w symbolach (świeca i Ewangelia). Wojtyła – wówczas kardynał był w Zamościu podejmowany przez księdza Franciszka Zawiszę, ówczesnego proboszcza parafii kolegiackiej. Proboszcz tak opisał to spotkanie: „Dnia 7 sierpnia 1971 r. przybył do Zamościa J. Eminencja Karol kardynał Wojtyła, Metropolita Krakowski i J. E. Ks. Biskup Dr Jerzy Ablewicz, Ordynariusz z Tarnowa. Po zwiedzeniu kolegiaty i rynku Starego Miasta ks. Franciszek Zawisza podejmował czcigodnych gości czarną kawą. Po dwóch godzinach pobytu w Zamościu księża Biskupi odjechali do Tomaszowa Lubelskiego, gdzie odbyła się uroczystość nawiedzenia Obrazu Najświętszej Marii Panny. Tomaszów Lubelski był pierwszą parafią diecezji lubelskiej, która rozpoczęła peregrynację po zakończeniu jej w Bełżcu diecezji lubaczowskiej.”
Z Papieżem Polakiem nierozerwalnie związana jest historia powstania i działalności Samodzielnego Publicznego Szpital Wojewódzki im. Papieża Jana Pawła II w Zamościu.
Przełomowe znaczenie w budowie szpitala miała właśnie inicjatywa nadania imienia Papieża Jana Pawła II, podjęta przez intelektualne środowiska zamojskie i władze kościelne. Był to wyraz woli społeczeństwa Zamościa i Zamojszczyzny, które pragnęło upamiętnić pierwszego w historii Papieża Polaka oraz uznać jego zasługi dla Ojczyzny i człowieka. Pomysłodawczynią nadania szpitalowi imienia Papieża Jana Pawła II była Maria Czesak-Dudek, pierwszy dyrektor szpitala.
Starania te zostały uwieńczone sukcesem 15 lutego 1990 r., kiedy to po uprzedniej zgodzie Ojca Świętego szpitalowi nadano Jego imię. Miesiąc później zarejestrowana została także społeczna fundacja szpitala, której celem są działania służące rozwojowi i promocji szpitala oraz ułatwienie dostępu do usług medycznych mieszkańcom Zamościa i regionu. Jej pełna nazwa brzmiała Fundacja Samodzielnego Publicznego Szpitala Wojewódzkiego im. Papieża Jana Pawła II. Została powołana w 1989 roku przez fundatorów-założycieli, a następnie ustanowiona aktem fundacyjnym z dnia 11 grudnia 1989 r. w Zamościu na mocy decyzji z dnia 15 marca 1990 r. Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi.
Jednym z pierwszych działań fundacji było wykonanie pamiątkowej tablicy – płaskorzeźby Papieża z napisem „Szpital Wojewódzki im. Papieża Jana Pawła II w Zamościu”. Staraniem honorowego prezesa fundacji Jana Zamoyskiego tablica będąca jednocześnie symbolem kamienia węgielnego budowy szpitala, została poświęcona przez Jana Pawła II w Lubaczowie 3 czerwca 1991 r., podczas IV pielgrzymki do Polski. W archiwum szpitala wojewódzkiego przechowywany jest oryginalny dokument jej poświęcenia podpisany przez Papieża. Tablicę wmurowano w ścianę zewnętrzną przy głównym wejściu do szpitala i odsłonięto 29 listopada 1996 roku.
Szpital ma swój sztandar. W dziesięciolecie uruchomienia jego działalność, w kwietniu 2004 r., fundacja uroczyście przekazała szpitalowi sztandar, na którego awersie zamieszczono słowa Patrona szpitala, Jana Pawła II: „Świadczyć dobro cierpiącemu”, pochodzące z Listu apostolskiego Salvifici doloris. Na rewersie w czterech rogach sztandaru umieszczono: herb papieski – symbolizujący Patrona szpitala, herb miasta Zamościa – oznaczający lokalizację szpitala, laskę Hipokratesa i węża Eskulapa – symbol służby zdrowia oraz stylizowane serce z krzyżem – logo fundacji.
Przygotowania do wizyty Papież Jan Paweł II w Zamościu.
4 stycznia 1999 r. w Watykanie oficjalnie ogłoszono, że Papież Jan Paweł II rozpocznie 5 czerwca kolejną pielgrzymkę do Polski. Była to najdłuższa z Jego podróży apostolskich do Ojczyzny. Trwała do 17 czerwca. Ojciec Święty nawiedził 21 miejscowości, wśród nich Zamość.
W oczekiwaniu na wizytę w Zamościu poczyniono wiele przygotowań.
Diecezja Zamojsko-Lubaczowska wydała specjalny medal okolicznościowy z okazji pielgrzymki Ojca Świętego do Zamościa. Medal o średnicy 4,5 cm wykonano z mosiądzu. Na awersie widniał podobizna Papieża oraz napis: „Jan Paweł II w Zamościu, 12 czerwca 1999 r.,”, na rewersie zaś – zamojska katedra i napis: „Diecezja Zamojsko-Lubaczowska”. Medal zaprojektował artysta plastyk z Lubaczowa, Janusz Szpyt.
Z okazji przyjazdu Ojca Świętego do Zamościa parafia katedralna i jej proboszcz, ks. prałat Czesław Grzyb, postarali się o specjalne wydawnictwo – album o katedrze ze zdjęciami Wiesława Lipca. W albumie, oprócz słowa wstępnego ordynariusza diecezji zamojsko-lubaczowskiej bp. Jana Śrutwy, zamieszczono specjalną dedykację dla Papieża. Album nosił tytuł „Katedra w Zamościu”. Ukazał się na księgarskich półkach tuż przed wizytą Papieża. Miał być specjalnym darem dla Ojca Świętego podczas pielgrzymki w Zamościu.
Z okazji VII pielgrzymki Papieża do Polski ukazał się podwójny numer „Zamojskiego Kwartalnika Kulturalnego”, wydawanego przez Zamojski Dom Kultury. Na stu siedemdziesięciu ośmiu bogato ilustrowanych stronach zamieszczono: wywiad z ordynariuszem diecezji zamojsko-lubaczowskiej bp. Janem Śrutwą, teksty teologiczne, omawiające pontyfikat Jana Pawła II, ukazujące jego związki z Zamościem.
Wielki dzień – wizyta Jana Pawła II w Zamościu w dniu 12 czerwca 1999 r.
W sobotę, 12 czerwca 1999 r., w liturgiczne wspomnienie Niepokalanego Serce Najświętszej Maryi Panny, Jan Paweł II, w ramach swej siódmej wizyty duszpasterskiej w Polsce, przybył do Zamościa. Od godziny 8 rano wierni gromadzili się w sektorach w miejscu wyznaczonym na spotkanie z Ojcem Świętym, przy kościele Matki Bożej Królowej Polski. Występowały dla nich chóry, zespoły muzyczne i orkiestry z regionu. O godzinie 14:30 rozpoczęła się msza św. pod przewodnictwem prymasa Czech, kardynała Miloslawa Vlka z Pragi. Powitało go około dwustu tysięcy wiernych, oczekujących w palącym słońcu na przybycie Papieża. O godzinie 17:31 biało-czerwony helikopter papieski z napisem „Rzeczpospolita Polska” wylądował na lotnisku w Mokrem. Helikopter przyleciał z dwudziestominutowym opóźnieniem. Nim wylądował, zatoczył krąg nad miastem. Piloci zrobili to na życzenie Jana Pawła II, który postanowił w ten sposób przywitać pielgrzymów.
Tego dnia Papież nawiedził w Zamościu Katedrę, Rynek Wielki, pobłogosławił szpital swojego imienia, a około godz. 18:45 stanął na podium ołtarzowym, przygotowanym na tle fasady frontowej kościoła Matki Boskiej Królowej Polski. W modlitewnym spotkaniu z Papieżem, pod hasłem „Mocni nadzieją”, uczestniczyło około 300 000 pielgrzymów.
Miejsca w których był, po wielu latach nadal przypominają o tej historycznej wizycie.
Na płycie lotniska w Mokrem, gdzie Papieża witały władze kościelne i świeckie, odnajdziemy tablicę z pamiątkowym napisem: „W tym miejscu Ojciec Święty / Jan Paweł II / dnia 12 czerwca 1999 r. / rozpoczął wizytę na ziemi zamojskiej / Członkowie Aeroklubu Ziemi Zamojskiej”.
W Katedrze Zamojskiej o wizycie Papieża przypomina płyta zamieszczona w posadzce nawy głównej z napisem: „Tu modlił się / Ojciec Święty / Jan Paweł II / 12. VI. 1999 r.” W kaplicy pw. Przemienia Pańskiego, zobaczymy klęcznik, przy którym się modlił. Słynący cudami obraz Matki Bożej Odwachowskiej z Jej kaplicy w nawie północnej zdobią korony, które poświęcił Ojciec Święty. Na pierwszym filarze nawy północnej znajduje się tablica z wizerunkiem papieża z napisem „Syn Ziemi Polskiej / Św. JAN PAWEŁ II”, a w niej relikwie. Przy katedrze, gdy jeszcze była kolegiatą, ustawiono pomnik Jana Pawła II. Jego autorem był Józef Leszek Gazy. Napis na pomniku brzmi „Jan Paweł II / Kapituła Kolegiaty / Mieszkańcy Ziemi / Zamojskiej / 1987 r.” Był to jeden z pierwszych z pomników Papieża Polaka. Jego projekt można oglądać w Muzeum Sakralnym Katedry Zamojskiej mieszczącym się w Wikarówce. Przykatedralny zieleniec, przy którym usytuowany jest pomnik, na pamiątkę papieskiej wizyty, od 19 maja 2019 r., nosi nazwę „Skweru św. Jana Pawła II”. Dach katedry wieńczy niewielka sygnaturka z dzwonem o imieniu „Błogosławiony Jan Paweł II”. Został odlany w 2011 roku w odlewni Macieja Felczyńskiego w Przemyślu. Poświęcenia dokonał 6 maja tegoż roku, w samo południe bp Wacław Depo. Kiedy go usłyszymy, to wiedzmy, że woła do nas tonem „a”.
Na Rynku Wielkim w Zamościu Papieża witali przedstawiciele władz samorządowych i kurii. Na pamiątkę tej wizyty na fasadzie Ratusza w Zamościu zamieszczono tablicę z herbem papieskim i napisem: „Ojcu Świętemu / Janowi Pawłowi II / wielkiemu Polakowi / w dowód wdzięczności / za pielgrzymkę / do Zamościa / Społeczeństwo Miasta / A. D. 12. VI. 1999.”
- Kościół Matki Bożej Królowej Polski w Zamościu, Zdjęcie: Magda Misztal.
Miejsce celebry podczas wizyty Ojca Świętego w Zamościu usytuowano przy Kościele Matki Bożej Królowej Polski. Ołtarz papieski zaprojektowała mgr. Inż. Maria Gmyz z Architektonicznej Pracowni Projektowej w Zamościu. Prosty ołtarz o kształcie schodów – nawiązujący do słynnych schodów zamojskiego ratusza – wtulony w bryłę kościoła Matki Bożej Królowej Polskie, zwieńczony został wizerunkiem oka wpisanego w trójkąt – symbol Bożej Opatrzności. Nad papieskim tronem umieszczono słowa: „Mocni nadzieją”. Na pamiątkę papieskiej wizyty ten sam napis widnieje nad wejściem do kościoła. Także na zewnętrznej ścianie kościoła umieszczono pamiątkową tablicę z sylwetką Papieża na tle papieskiego ołtarza oraz napis: „Jan Paweł II Papież / celebrował w tym miejscu / liturgię słowa / 12 VI 1999” / „Piękno tej ziemi skłania mnie do wołania o jej zachowanie / dla przyszłych pokoleń. / Jeśli kochacie tę ojczystą ziemię / niech to wołanie nie pozostanie bez odpowiedzi! …” / Jan Paweł II”.
W siódmą rocznicę pielgrzymki (12.06.2006 r.) przed kościołem został poświęcony pomnik Papieża. Autorką projektu pomnika była Maria Gmyz, a odlew rzeźbił Janusz Szczekan. Tekst na tablicy pomnika brzmi: „Mocni nadzieją /„Tu z wyjątkową mocą / zdaje się przemawiać błękit nieba, / zieleń lasów i pól, / srebro jezior i rzek. /Tutaj śpiew ptaków / brzmi szczególnie znajomo / po polsku… / Niech Bóg błogosławi pracy waszych rąk” / Jan Paweł II – 12.VI.1999.”
Przed kościołem warto zwrócić uwagę na dzwonnicę, w której umieszczono trzy dzwony, które zostały poświęcone przez Papieża w dniu 12 czerwca 1999 r.
Są to:
– Dzwon „Maryja”. Umieszczono na nim sentencję: „Ludu Maryi, kiedy usłyszysz głos mój, wznieś serce do Boga”.
– Dzwon „Jan Paweł II”, opatrzony napisami: „Totus Tuus”, „Dla uczczenia wielkiego jubileuszu roku 2000 – w 16 roku istnienia parafii, w 20 rocznicę pontyfikatu i dla uczczenia przyjazdu Ojca Świętego do Zamościa”.
– Dzwon noszący imię „Kardynała Stefana Wyszyńskiego”. Napisano na nim: „Głoś chwałę Boga – a nam przypominaj kim mamy być”.
Dzwony posiadają piękny durowy akord. Po raz pierwszy zabrzmiały 24 grudnia 1998 roku, wzywając wiernych na pasterkę. Wykonano je w Przemyślu.
Wewnątrz świątyni zachowano pamiątkowy klęcznik, przy którym Ojciec Święty modlił się. W kościele znajdują się też relikwie Świętego. Wprowadzenia dokonał osobisty sekretarz polskiego papieża, metropolita lwowski, abp Mieczysław Mokrzycki. Uroczystość odbyła się w dniu 4 lipca 2020 r. Arcybiskup uczestniczył w procesie sprowadzenia ich do parafii.
Relikwie świętego Jana Pawła II znajdują się także w kaplicy Zamojskiego Szpitala Niepublicznego w Zamościu. Jest to pukiel włosów. Relikwie wprowadził abp Mieczysław Mokrzycki w dniu 19 listopada 2014 r.
- Pamiątkowe tablice na frontowej ścianie Samodzielnego Publicznego Szpitala Wojewódzkiego im. Papieża Jana Pawła II w Zamościu, Zdjęcie: Magda Misztal.
Samodzielny Publiczny Szpital Wojewódzki im. Papieża Jana Pawła II, który ze względu na Patrona, umieszczony na gmachu budynku emblemat „TOTUS TUUS” z herbem papieskim i kultywowaną pamięć o Świętym, wydaje się byś jednym z wymowniejszych Jego śladów w mieście. Nowy emblemat papieski został umieszczony zgodnie z uchwałą Zarządu Fundacji Samodzielnego Publicznego Szpitala Wojewódzkiego im. Papieża Jana Pawła II w Zamościu z dnia 14 lutego 2007 roku. Jak powiedział Prezesa Zarządu Fundacji Bogdana Kawałko, „nowy Emblemat papieski jest hołdem, który chcieliśmy oddać wielkiemu Rodakowi i Patronowi naszego Szpitala w drugą rocznicę jego śmierci”. Zamojski szpital jest drugim szpitalem, który otrzymał Jego imię i został poświęcony przez Jego Świętobliwość. W pierwotnym planie wizyty Jana Pawła II w Zamościu, na trasie jego przejazdu nie było szpitala. Jak wspominał dyrektor szpitala Andrzej Mielcarek, było to duże zaskoczenie. Dlatego wszelkimi dostępnymi sposobami postanowili, że będą działać. Jedną z pierwszych osób przyszedł im do głowy Guliano Paolo Brumat z Włoch (A.I.S.P.O.). I on wspomógł ich w Watykanie. W dniu wizyty Ojca Świętego w Zamościu przed wejściem do szpitala zgromadziło się około pięciuset osób – pacjenci i personel medyczny. Papież nie wysiadając z papamobile, odmówił modlitwę błogosławieństwa. Po tej modlitwie podszedł do papamobile kapelan szpitala ks, Andrzej Chmaj i podał Ojcu Świętemu kropidło. Papież poświecił szpital i pobłogosławił zebranych, pozdrowił ich i orszak celebry ruszył na miejsce celebry przy kościele Matki Bożej Królowej Polski. Spotkanie z papieżem zostało upamiętnione tablicą poświęcono przez Ojca Świętego, wmurowaną przy głównym wejściu do szpitala. Tablica ta z herbem papieskim i mottem „TOTUS TUUS” posiada następującą treść: „Papież Jan Paweł II / poświęcił ten szpital / nazwany jego imieniem / dnia 12 czerwca 1999 r.” Następnego dnia pracownicy szpitala chcąc na swój sposób upamiętnić spotkanie z Ojcem Świętym, posadzili przed szpitalem drzewo – jesion wyniosły.
- Tablica z tekstem błogosławieństwa Szpitala im. Jana Pawła II w Zamościu umieszczona przed kaplicą szpitalną pw. św. Rafa Archanioła, Zdjęcie: Magda Misztal.
Na wieść o śmierci papieża 5 kwietnia 2005 r. została odprawiona Msza Święta w kaplicy szpitalnej. Na jej zakończenie ksiądz Andrzej Chmaj odczytał tekst błogosławieństwa, którego udzieli, podczas pamiętnej wizyty w Zamościu 12 czerwca 1999 r., szpitalowi, jego pracownikom i pacjentom Papież Jan Paweł II. Ksiądz kapelan zaapelował, aby tekst błogosławieństwa uwiecznić, umieszczając go na tablicy, w korytarzu prowadzącym do kaplicy. Tak też się stało.
Podczas Jubileuszu 10-rocznicy pielgrzymki Ojca Świętego Jana Pawła II do Zamościa, obecny na uroczystościach JE ks. biskup Wacław Depo, Ordynariusz diecezji Zamojsko-Lubaczowskiej, wspólnie z ks. Andrzejem Chmajem przekazał na ręce Dyrektora Szpitala szczególny dar. Było to kropidło, którym Ojciec święty poświęcił szpital podczas swojej wizyty. Dyrektor szpitala Andrzej Mielcarek tak wspominał tamtą wizytę – „To była chwila, która pozostała w pamięci na całe życie. Pamiętam, że w momencie wizyty zamarłem i nie wiedziałem, co mam mówić. Wszyscy wokół mnie zachowywali się podobnie. Tylko ks. Andrzej Chmaj wyszedł do ojca Świętego i przekazał kropidło Papieżowi, który poświęcił nas i szpital, a następnie zachęcił nas do śpiewu i w taki sposób pożegnaliśmy Papieża”.
Szpital posiada również inne pamiątki po Ojcu Świętym. W listopadzie 2005 r. delegacja szpitala złożyła wizytę w Watykanie. Po Mszy Świętej odbyła się audiencja podczas której dyrektor szpitala Andrzej Mielcarek i p.o. Ordynatora Oddziału Neurologii Ewa Wierzchowska-Cioch spotkali się z Papieżem Benedyktem XVI. Przekazali dary od szpitala (4 ornaty i medal wybity z okazji X-lecia szpitala). Papież udzielił błogosławieństwa szpitalowi, jego pracownikom i pacjentom. Z Watykanu delegacja przywiozła dar szczególny, talerz z osobistej zastawy Jana Pawła II oraz biały i czarny różaniec, dwa medale i dwa breloki z wizerunkiem Ojca Świętego Jana Pawła II i miniaturę drewnianej dzwonnicy ofiarowanej Janowi Pawłowi II przez mieszkańców Sao Paulo w Brazylii.
Kropla krwi św. Jana Pawła II znajduje się w szpitalnej kaplicy pw. św. Rafała Archanioła. 12 czerwca 2012 roku odbyło się wprowadzenie relikwii bł. Jana Pawła II do kaplicy. Uroczystości przewodniczył Metropolita Częstochowski ks. abp. Wacław Depo oraz ks. bp Mariusz Leszczyński, Administrator Diecezji Zamojsko-Lubaczowskiej. Po intronizacji relikwii okolicznościowy odczyt pt. „Droga do otrzymania relikwii błogosławionego Jana Pawła II przez nasz szpital” wygłosiła dr Ewa Wierzchowska-Cioch, inicjatorka sprowadzenia relikwii. Szpital „papieski” jest jedynym w Polsce, który posiada te relikwie. Relikwiami jest kropelka krwi papieskiej, umieszczona na skrawku materiału. Są one umieszczone w specjalnym „papieskim” relikwiarzu zakupionym przez śp. O. Brunona Kalinowskiego, ówczesnego proboszcza parafii franciszkańskiej w Zamościu w Niepokalanowie u franciszkanów. Na odwrocie relikwiarza jest wygrawerowany napis „Błogosławiony Jan Paweł II, 1 maja 2011”. Relikwiarz ufundował dyrektor naczelny, ordynatorzy i rzecznik szpitala. Relikwiarz znajduje się w relikwiarium, wbudowanym w bocznym ołtarzu kaplicy. Relikwiarium ufundował prywatny darczyńca.
Nazwa ulicy „Aleje Jana Pawła II” na trwale zakorzeniła się już w świadomości mieszkańców regionu. Przy nich znajduje się wspominany wyżej szpital. Są jedną z głównych arterii miasta. Stanowią I etap zaprojektowanej jeszcze w latach 60. tzw. Obwodnicy Hetmańskiej, łączący ul. Lwowską z ul. Hrubieszowską. Nazwę tę dla tego fragmentu ulicy wprowadzono dopiero w 2001 r. Wcześniej należał on do ulicy Legionów.
W Zamościu, można odnaleźć też inne pamiątki wizyty w Zamościu Jana Pawła II. Wówczas to na zakończenie Liturgii Słowa Ojciec Święty udzielił wszystkim apostolskiego błogosławieństwa, a jednocześnie pobłogosławił różne przedmioty, złożone przez ołtarzem. Wśród nich znalazły się m.in. wspomniane korony do Obrazu Matki Bożej Opieki z Katedry Zamojskiej, tablica pamiątkowa i trzy dzwony do kościoła Matki Bożej Królowej Polski w Zamościu oraz kamienie węgielne pod budowę kościoła św. Brata Alberta w Zamościu, kościoła na Karolówce, kaplicy szpitalnej pw. Matki Bożej Nieustającej Pomocy przy Samodzielnym Publicznym Szpitalu Zespolonym w Zamościu (obecny Zamojski Szpital Niepubliczny sp. z o.o.).
Miejsc, które przypominają nam o Ojcu Świętym, moglibyśmy zapewne wskazać dużo więcej.
Papież Jan Paweł II nie tylko odwiedzał Zamojszczyznę osobiście. Miał też z nią związki rodzinne.
Rodzina św. Jana Pawła II (gałąź Emilii Kaczorowskiej – matki papieża) w XIX wieku związała się z Zamojszczyzną. Mikołaj Kaczorowski (dziadek Emilii), będący w służbie u Zamoyskich, pochodzący z Magnuszewa, w 1831 r. wraz z rodziną przeniósł się na stale do Michalowa pod Szczebrzeszynem. Przyjechał tu za hr. Andrzejem Arturem Zamoyskim, który po powstaniu listopadowym powrócił do sąsiedniego Kelemensowa, gdzie była rezydencja Zamoyskich. Mikołaj był dwukrotnie żonaty Pierwszą żoną była Franciszka Kurzawa, z którą miał czworo dzieci: Antoniego, Zofię Teklę, Konstantego i Jana Feliksa. Po śmierci Franciszki Mikołaj ożenił się z Urszulą Malinowską. Ich ślub odbył się w kościele parafialnym pw. św. Mikołaja w Szczebrzeszynie. Doczekali się siedmiorga dzieci: Stanisława, Tomasza, Janiny, Feliksa Pawła, Jana, Franciszka i Kazimierza. Mikołaj pracował u Zamoyskich jako stajenny, stangret. Później funkcję tę objął jego syn Feliks (przyszły ojciec Emilii), który także związał swoje życie z Zamoyskimi. Mając pond 20 lat, wyjechał do Krakowa, gdzie od 1868 r. osiadł hr. Andrzej Zamoyski. Tam dla niego pracował. Po śmierci hrabiego, która nadeszła w 1874 r. Feliks przeniósł się do Białej (dziś Bielsko-Biała), gdzie poznał Marię Scholz, którą poślubił w 1875 r. Po kilku latach małżonkowie przenieśli się do Krakowa, gdzie Feliks założył firmę specjalizującą się w wykonywaniu uprzęży końskiej, siodeł i powozów. Zawodu zapewne uczył się od ojca, obserwując go, gdy ten zajmował się powozami i końmi w stajniach w Michalowie. Z małżeństwa z Marią na świat przyszło dziewięcioro dzieci. Emila była piątą pociechą.
Na Zamojszczyźnie pozostali ich krewni. Genealogię rodziny Kaczorowskich poznaliśmy dzięki badaniom Andrzeja Skrzetuskiego, którego pradziadkiem był Antoni – starszy, przyrodni brat Feliksa (dziadka Papieża). Na cmentarzu parafialnym w Szczebrzeszynie spoczywa Antoni Kaczorowski (najstarszy syn Mikołaja Kaczorowskiego), jego żona Wiktoria z Komorowskich, troje spośród ich ośmiorga dzieci: Feliksa, Teofil wraz z żoną Marianną z Hauznerów (imię z płyty nagrobnej) i ich córką Stanisławą oraz Zofia i jej wnuczka Anna Kołątaj. Na cmentarzu parafialnym w Zamościu spoczywają dwaj synowie Antoniego i Wiktorii: Józef ur. 1867 r. i Julian ur. 1877 r. Józef jest pochowany z córką Julią (zm. 1992 r., ceniony zamojski pedagog), jej mężem Wojciechem Bauerem i wnukiem Jackiem. Julian spoczywa w rodzinnym grobie m.in. z żoną Kazimierą ze Skrzetuskich. Był porucznikiem 30 pułku piechoty i aktywnym działaczem wielu organizacji. Obok grobu rodziców jest grób ich syna Mieczysława (architekta).
Ślady krewnych papieża odnajdujemy w regionie, a On sam jest Honorowym Obywatelem Zamościa. Stało się to na mocy uchwały Rady Miejskiej Zamościa nr VIII/114/99 z dnia 26 kwietnia 1999 r. Była ona wyrazem najwyższego szacunku i uznania oraz wdzięczności za dar przybycia i łaskę duchowej opieki Jego Świętobliwości nad Zamościem. Co roku w Zamościu uroczyście obchodzony jest Dzień Papieski, będący wspomnieniem wizyty w mieście Papieża Polaka. 16 października przypada zaś Dzień Papieża Jana Pawła II, ustanowione przez Sejm RP w drodze ustawy z dnia 27 lipca 2005 r.
Opracowanie: Magda Misztal
Opracowano na podstawie zbiorów Książnicy Zamojskiej im. S. K. Zamoyskiego w Zamościu.
Bibliografia:
- Audiencja w Watykanie, „Biuletyn Informacyjny. Miesięcznik Informacyjny Samodzielnego Publicznego Szpitala Wojewódzkiego im. Papieża Jana Pawła II w Zamościu”, 2005, nr 13, s. 2.
- Błogosławiony Jan Paweł II, „Biuletyn Informacyjny. Miesięcznik Informacyjny Samodzielnego Publicznego Szpitala Wojewódzkiego im. Papieża Jana Pawła II w Zamościu”, 2011, nr 51, s. 8-9.
- Był wśród nas, „Biuletyn Informacyjny. Miesięcznik Informacyjny Samodzielnego Publicznego Szpitala Wojewódzkiego im. Papieża Jana Pawła II w Zamościu”, 2009, nr 39, s. 6-7.
- Dzień Papieski, „Biuletyn Informacyjny. Miesięcznik Informacyjny Samodzielnego Publicznego Szpitala Wojewódzkiego im. Papieża Jana Pawła II w Zamościu”, 2005, nr 12, s. 6.
- Dzień Papieski, „Biuletyn Informacyjny. Miesięcznik Informacyjny Samodzielnego Publicznego Szpitala Wojewódzkiego im. Papieża Jana Pawła II w Zamościu”, 2014, nr 69, s. 9.
- Jan Paweł II, Papieskie błogosławieństwo Szpitala im. Ojca Świętego Jana Pawła II w Zamościu, „Zamojski Informator Diecezjalny”, 1999, nr 3, s. 213 – 214.
- Kawałko J., Zamojskie spotkania z Janem Pawłem II, Lublin-Zamość 2006, s. 19.
- Kędziora A., Żygawski J., Leksykon ulic i placów Zamościa, Zamość 2015.
- Kindziuk M., Matka Papieża. Poruszająca opowieść o Emilii Wojtyłowej, Kraków 2013.
- Kropla krwi naszego Patrona Jana Pawła II spoczęła w szpitalnej kaplicy, „Biuletyn Informacyjny. Miesięcznik Informacyjny Samodzielnego Publicznego Szpitala Wojewódzkiego im. Papieża Jana Pawła II w Zamościu”, 2012, nr 56, s. 8-9.
- Leszczyński M., Karol Wojtyła – Papież Jan Paweł II na Ziemi Zamojsko – Lubaczowskiej 1948 – 1999, Zamość 2001.
- Leszczyński M., Ojciec Święty Jan Paweł II w Zamościu 12 czerwca 1999 roku. Sprawozdanie z przygotowań i przebiegu wizyty, „Zamojski Informator Diecezjalny”, 1999, nr 3., s. 234-250.
- Nasz Patron, „Biuletyn Informacyjny. Miesięcznik Informacyjny Samodzielnego Publicznego Szpitala Wojewódzkiego im. Papieża Jana Pawła II w Zamościu”, 2005, nr 7, s. 2.
- Nowy Totus Tuus. Emblemat z herbem papieskim, „Biuletyn Informacyjny. Miesięcznik Informacyjny Samodzielnego Publicznego Szpitala Wojewódzkiego im. Papieża Jana Pawła II w Zamościu”, 2007, nr 23, s. 7.
- Pankiewicz R., Fundacja Samodzielnego Publicznego Szpitala Wojewódzkiego im. Papieża Jana Pawła II, „Biuletyn Informacyjny. Miesięcznik Informacyjny Samodzielnego Publicznego Szpitala Wojewódzkiego im. Papieża Jana Pawła II w Zamościu”, 2007, nr 24 s. 8-9.
- Patron zobowiązuje, „Biuletyn Informacyjny. Miesięcznik Informacyjny Samodzielnego Publicznego Szpitala Wojewódzkiego im. Papieża Jana Pawła II w Zamościu”, 2011, nr 52, s. 15.
- Radziejewski K., Zamojskie dzwony, „Zamojski Kwartalnik Kulturalny”, nr 1-2, 1999, s. 149-152.
- Uchwała nr VIII/114/99 Rady Miejskiej Zamościa z dnia 26 kwietnia 1999 r. w prawie nadania Ojcu Świętemu janowi Pawłowi Ii tytułu „Honorowy Obywatel Zamościa, „Zamojski Informator Diecezjalny”, 1999, nr 3, s. 195.
- W hołdzie Ojcu Świętemu, „Biuletyn Informacyjny. Miesięcznik Informacyjny Samodzielnego Publicznego Szpitala Wojewódzkiego im. Papieża Jana Pawła II w Zamościu”, 2005, nr 7, s. 3.


